Lừa đảo tài chính ngày càng tinh vi và cách tự bảo vệ chính mình

Các vụ lừa đảo tài chính không phải là vấn đề mới. Nhưng quy mô – và sự tinh vi – của chúng ngày nay lại là một vấn đề khác. Trong năm 2025, Việt Nam ghi nhận 4.200 vụ lừa đảo trực tuyến. Sau đây, Tygiamoingay sẽ cung cấp chi tiết về các chiêu trò, hình thức lừa đảo để mọi người có thể bảo vệ chính mình.

Vì sao ai cũng có thể trở thành nạn nhân của lừa đảo tài chính?

Kẻ gian lợi dụng cảm xúc và tâm lý của nạn nhân

Các kẻ gian chúng khai thác những điều mà mọi người đều trải qua: sự tò mò, lòng tin, nỗi sợ hãi, sự thôi thúc và đôi khi là sự cô đơn.

Thời điểm cũng đóng vai trò quan trọng. Một tin nhắn nhận được khi ai đó đang mất tập trung, mệt mỏi, căng thẳng hoặc bận rộn có thể trông rất khác so với cùng một tin nhắn đó khi được xem lại trong trạng thái bình tĩnh hơn.

Các chiêu trò lừa đảo hiện đại tinh vi hơn nhiều.

Các vụ lừa đảo tương đối dễ nhận biết là từ những tài khoản xa lạ, không quen biết, kết bạn với bạn qua mạng xã hội. Tự xưng là “chủ doanh nghiệp lớn bên Mỹ”, “tỷ phú độc thân” muốn trò chuyện và kết nối với bạn. Một số kẻ lừa đảo dành hàng tuần hoặc thậm chí hàng tháng để tương tác với nạn nhân trước khi đề cập đến tiền bạc, và đến khi cơ hội đầu tư xuất hiện, tình huống có thể đã trở nên hợp pháp.

Công nghệ đã khiến việc này trở nên dễ dàng hơn. Các nền tảng đầu tư chứng khoán giả mạo có thể hiển thị biểu đồ, số dư, hoạt động giao dịch, bảng điều khiển tài khoản, lịch sử giao dịch và thậm chí cả các cuộc trò chuyện hỗ trợ khách hàng giả mạo, khiến chúng trông hoàn toàn giống thật. 

Và hiện nay, một yếu tố khác đang làm thay đổi cục diện lừa đảo là sự trỗi dậy của các công cụ trí tuệ nhân tạo (AI). Giờ đây, những kẻ lừa đảo có thể tạo ra các email, tin nhắn và thậm chí cả giọng nói giả mạo một cách chân thực trên quy mô lớn. Các công cụ tạo video deepfake hoặc sao chép giọng nói của ai đó đã được sử dụng để mạo danh các giám đốc điều hành, người thân và nhân viên công ty. 

>>> Xem thêm: Tiết kiệm và đầu tư khác nhau như thế nào?

Những hình thức lừa đảo tài chính phổ biến tại Việt Nam

Giả mạo ngân hàng, công an hoặc cơ quan nhà nước

Kẻ lừa đảo đôi khi có thể giả danh chính phủ hoặc nhân viên của Cơ quan nhà nước, cảnh sát, ngân hàng, hoặc thậm chí là bộ phận hỗ trợ kỹ thuật. Chúng sẽ nói rằng bạn nợ tiền, tài khoản của bạn đang gặp rủi ro, hoặc có vấn đề pháp lý cần giải quyết khẩn cấp. Những cuộc gọi này được thiết kế để khiến bạn hoảng sợ và làm theo mà không thắc mắc.

Lừa đầu tư lợi nhuận cao, tiền ảo và chứng khoán

Những trò lừa đảo này thường bắt đầu qua mạng xã hội hoặc ứng dụng hẹn hò. Cuộc trò chuyện bắt đầu một cách tự nhiên và dần dần trở nên thân mật hơn theo thời gian. Việc nhắn tin có thể tiếp diễn hàng ngày trong nhiều tuần hoặc nhiều tháng. Sự tương tác này có thể tạo cảm giác như một mối quan hệ thực sự.

Cuối cùng, chủ đề chuyển sang tiền bạc. Người kia có thể đề cập đến một nền tảng giao dịch hoặc chiến lược đầu tư mà họ cho là đã thành công. Thay vì thúc ép một cách quyết liệt, họ thường đề nghị đầu tư với một số tiền nhỏ .

Nạn nhân gửi một khoản tiền nhỏ vào một nền tảng có vẻ hợp pháp. Ban đầu, kết quả có vẻ khả quan. Đôi khi thậm chí còn có thể rút được một khoản tiền nhỏ. Nhìn thấy lợi nhuận sẽ tạo dựng niềm tin, và sau đó số tiền lớn hơn có thể được đầu tư theo thời gian.

Vấn đề nảy sinh khi nạn nhân muốn rút toàn bộ số tiền. Và những kẻ lừa đảo bắt bạn phải trả thuế, phí xử lý hoặc các yêu cầu khác trước khi tiền được giải ngân. Ngay sau đó, nền tảng giao dịch biến mất và mọi liên lạc đều chấm dứt. 

Mạo danh người thân bằng AI hoặc tài khoản mạng xã hội

Kẻ lừa đảo chiếm đoạt tài khoản Zalo, Facebook, hoặc tạo tài khoản giống hệt tài khoản của người thân nạn nhân, sau đó thu thập hình ảnh, giọng nói và sử dụng công nghệ AI để tạo video giả. 

Tuy nhiên, video giả không thể trả lời trực tiếp giải đáp câu hỏi để che giấu những thiếu sót này, thủ phạm thường tạo ra các video với âm thanh bị bóp méo, hình ảnh mờ, giống như một cuộc gọi video bị lỗi được thực hiện ở những khu vực có tín hiệu di động hoặc Wi-Fi yếu. 

Các kẻ lừa đảo sử dụng các tài khoản giả này, chúng gửi tin nhắn để vay tiền, yêu cầu chuyển tiền hoặc thông báo cho người thân nạn nhân về các trường hợp khẩn cấp cần tiền gấp. 

>>> Xem thêm: Đầu tư vi mô là gì? Cách bắt đầu đầu tư với số vốn nhỏ

Email và tin nhắn chứa các liên kết giả mạo để đánh cắp thông tin.

Các chiêu trò lừa đảo giả mạo danh tính dụ dỗ bạn nhấp vào các liên kết hoặc tải xuống các tệp đính kèm để đánh cắp thông tin cá nhân hoặc tài chính của bạn. Những tin nhắn này thường trông giống như đến từ các công ty hợp pháp — ngân hàng, dịch vụ giao hàng, hoặc thậm chí là chính phủ.

Các vụ lừa đảo việc làm

Các vụ lừa đảo việc làm nhắm vào những người đang tìm việc bằng cách đăng tin tuyển dụng giả mạo. Các tin tuyển dụng thường yêu cầu trả trước phí đào tạo, trang thiết bị hoặc đồng phục. Các nhà tuyển dụng chân chính không yêu cầu tiền. 

Nếu một lời mời làm việc yêu cầu phí, rất có thể đó là một trò lừa đảo. Nhà tuyển dụng liên hệ với bạn một cách bất ngờ qua tin nhắn văn bản hoặc các nền tảng nhắn tin mã hóa như WhatsApp, Signal hoặc Telegram.

>>> Xem thêm: Các sai lầm khi đầu tư vàng mà ai cũng nên biết.

Cách tự bảo vệ mình trước các chiêu trò lừa đảo

Kiểm tra thông tin từ nguồn chính thức

Thay vì nhấp vào các liên kết hoặc gọi số điện thoại được cung cấp trong tin nhắn, hãy truy cập trực tiếp vào trang web chính thức của tổ chức đó và tìm thông tin liên hệ của họ ở đó. 

Bật xác thực hai lớp và bảo mật tài khoản

Kích hoạt xác thực hai yếu tố cho các tài khoản tài chính và cân nhắc sử dụng phần mềm chống virus uy tín để quét thiết bị. 

Nhiều tài khoản trực tuyến cho phép bạn bật xác thực đa yếu tố, yêu cầu bạn nhập mã được gửi đến điện thoại hoặc email. Kích hoạt biện pháp bảo mật bổ sung này có thể ngăn chặn kẻ gian lận truy cập vào tài khoản của bạn ngay cả khi chúng có được tên người dùng và mật khẩu của bạn. 

Kết luận

Không ai hoàn toàn miễn nhiễm với lừa đảo tài chính. Việc đầu tiên cần bình tĩnh xác minh thông tin trước khi chuyển tiền hoặc cung cấp dữ liệu cá nhân là cách bảo vệ hiệu quả nhất. Chủ động chia sẻ các chiêu trò mới với người thân để tránh thiệt hại xảy ra. Hãy theo dõi tỷ giá mỗi ngày để có thêm các thông tin mới nhất từ thị trường và giá vàng nhé !