Fed là gì? Vì sao quyết định của Fed ảnh hưởng đến USD và vàng?

Trong thị trường tài chính toàn cầu, mỗi lần Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed) công bố quyết định lãi suất, gần như toàn bộ thị trường từ chứng khoán, ngoại hối đến vàng đều biến động mạnh. Không chỉ Mỹ, các nền kinh tế mới nổi, trong đó có Việt Nam, cũng chịu tác động rõ rệt. Vậy Fed là gì? Vì sao cơ quan này có thể tác động mạnh đến đồng USD và giá vàng, và nhà đầu tư cần theo dõi điều gì để không bị động trước các quyết định chính sách tiền tệ? Cùng chuyên gia của Tỷ Giá Mỗi Ngày phân tích trong bài viết dưới đây nhé!

Fed là gì?

Theo thông tin từ website chính thức của Chính phủ Hoa Kỳ (federalreserve.gov), Feb tên đầy đủ là Federal Reserve System là ngân hàng trung ương của Hoa Kỳ, được thành lập năm 1913 sau hàng loạt cuộc khủng hoảng tài chính nghiêm trọng. Mục tiêu cốt lõi của Fed là đảm bảo sự ổn định của hệ thống tài chính và nền kinh tế Mỹ. 

Hệ thống Dự trữ Liên bang (Feb) thực hiện năm chức năng cốt lõi nhằm thúc đẩy sự vận hành hiệu quả của nền kinh tế Hoa Kỳ và rộng hơn là phục vụ lợi ích công chúng. Cụ thể, Cục Dự trữ Liên bang (Feb):

• Điều hành chính sách tiền tệ quốc gia nhằm đạt được mục tiêu tối đa hóa việc làm, ổn định giá cả và duy trì lãi suất dài hạn ở mức hợp lý trong nền kinh tế Hoa Kỳ;
• Thúc đẩy sự ổn định của hệ thống tài chính, đồng thời tìm cách giảm thiểu và kiểm soát các rủi ro mang tính hệ thống thông qua hoạt động giám sát và tham gia tích cực cả trong nước lẫn quốc tế;
• Đảm bảo sự an toàn và ổn định của từng tổ chức tài chính, đồng thời giám sát tác động của các tổ chức này đối với toàn bộ hệ thống tài chính;
• Thúc đẩy tính an toàn và hiệu quả của hệ thống thanh toán và quyết toán bằng cách cung cấp các dịch vụ tài chính cho ngành ngân hàng và Chính phủ Hoa Kỳ, qua đó tạo điều kiện thuận lợi cho các giao dịch và thanh toán bằng đồng đô la Mỹ;
• Bảo vệ người tiêu dùng và hỗ trợ phát triển cộng đồng thông qua hoạt động giám sát, kiểm tra tập trung vào quyền lợi người tiêu dùng; nghiên cứu, phân tích các xu hướng và vấn đề mới nổi; cũng như thực thi các luật và quy định liên quan đến tài chính tiêu dùng.

Vai trò của Fed trong chính sách tiền tệ

Vai trò của Fed trong chính sách tiền tệ không chỉ đơn thuần là điều chỉnh lãi suất ngắn hạn. Trên thực tế, Fed kiểm soát toàn bộ điều kiện tài chính của nền kinh tế Mỹ thông qua việc định hướng chi phí vốn và kỳ vọng thị trường. Khi Fed thay đổi lãi suất quỹ liên bang, quyết định đó lập tức tác động đến lợi suất trái phiếu kho bạc, lãi suất thế chấp, tín dụng doanh nghiệp và hành vi tiêu dùng của hộ gia đình.

Cơ chế truyền dẫn bắt đầu từ thị trường tiền tệ, lan sang thị trường trái phiếu và sau đó ảnh hưởng đến nền kinh tế thực. Khi lãi suất tăng, chi phí vay vốn cao hơn khiến doanh nghiệp thu hẹp đầu tư và người tiêu dùng giảm chi tiêu. Tổng cầu giảm giúp kiểm soát lạm phát. Ngược lại, khi Fed nới lỏng chính sách, thanh khoản dồi dào và lãi suất thấp kích thích tín dụng mở rộng, thúc đẩy tăng trưởng. Nói cách khác, Fed điều tiết chu kỳ kinh tế thông qua việc kiểm soát giá của tiền và định hướng kỳ vọng về giá tiền trong tương lai.

1. Kênh lãi suất (Interest Rate Channel)

Khi Fed điều chỉnh lãi suất điều hành:

• Lợi suất trái phiếu kho bạc Mỹ thay đổi
• Lãi suất cho vay thương mại và tiêu dùng điều chỉnh theo
• Chi phí vốn của doanh nghiệp biến động

Ví dụ:

• Lãi suất vay mua nhà (mortgage rate) tăng → thị trường bất động sản hạ nhiệt
• Lãi suất vay doanh nghiệp tăng → doanh nghiệp trì hoãn mở rộng đầu tư
• Lãi suất trái phiếu tăng → nhà đầu tư tái phân bổ danh mục

2. Kênh tín dụng (Credit Channel)

Khi Fed thắt chặt tiền tệ:

• Điều kiện tín dụng bị siết chặt
• Ngân hàng thận trọng hơn trong cho vay
• Doanh nghiệp nhỏ và vừa chịu ảnh hưởng mạnh nhất

Ngược lại, khi Fed nới lỏng tiền tệ:

• Thanh khoản dồi dào
• Rủi ro tín dụng được chấp nhận cao hơn
• Tài sản rủi ro tăng giá

3. Kênh kỳ vọng (Expectations Channel)

Đây là yếu tố quan trọng nhất trong giai đoạn hiện đại. Thị trường thường phản ứng mạnh với:

• Dự báo lãi suất tương lai (Dot Plot)
• Thông điệp trong họp báo của Chủ tịch Fed
• Quan điểm về lạm phát và tăng trưởng

Trong nhiều trường hợp, tài sản biến động mạnh ngay cả khi Fed giữ nguyên lãi suất, chỉ vì thay đổi giọng điệu chính sách (hawkish vs dovish).

Fed tác động đến đồng USD như thế nào?

Ảnh hưởng của Fed đến USD diễn ra chủ yếu thông qua chênh lệch lãi suất và lợi suất thực. Khi lãi suất tại Mỹ cao hơn các nền kinh tế lớn khác, dòng vốn toàn cầu có xu hướng dịch chuyển về Mỹ để tìm kiếm lợi suất cao hơn. Nhà đầu tư quốc tế buộc phải mua USD để đầu tư vào tài sản định danh bằng USD, từ đó làm gia tăng nhu cầu và củng cố sức mạnh của đồng tiền này.

Tuy nhiên, thị trường ngoại hối không chỉ phản ứng với mức lãi suất hiện tại mà còn với kỳ vọng chính sách tương lai. Trong nhiều trường hợp, tín hiệu từ các cuộc họp FOMC hoặc phát biểu của Chủ tịch Fed còn tạo biến động mạnh hơn cả quyết định lãi suất chính thức. Điều này lý giải vì sao mỗi kỳ họp Fed đều được thị trường toàn cầu theo dõi sát sao.

Bên cạnh đó, yếu tố quan trọng hơn lãi suất danh nghĩa là lãi suất thực. Khi lợi suất thực tăng, tài sản USD trở nên hấp dẫn hơn, qua đó hỗ trợ đồng bạc xanh. Ngược lại, nếu lạm phát cao làm xói mòn lợi suất thực, tác động hỗ trợ USD có thể bị hạn chế.

Mối quan hệ giữa Fed và giá vàng

Tác động của Fed đến vàng chủ yếu thông qua hai kênh: lãi suất thực và sức mạnh của USD. Vì vàng không tạo ra dòng tiền, nên khi lợi suất thực tăng, chi phí cơ hội nắm giữ vàng tăng theo, khiến giá kim loại quý thường chịu áp lực. Ngược lại, môi trường lãi suất thực thấp hoặc âm tạo điều kiện cho vàng tăng giá.

USD cũng đóng vai trò quan trọng vì vàng được định giá bằng đồng tiền này trên thị trường quốc tế. Khi tỷ giá đô la Mỹ hôm nay mạnh, vàng trở nên đắt đỏ hơn đối với nhà đầu tư sử dụng các đồng tiền khác, từ đó làm suy giảm nhu cầu. Khi USD yếu, vàng thường được hỗ trợ.

Tuy nhiên, trong các giai đoạn bất ổn tài chính hoặc rủi ro suy thoái gia tăng, vàng có thể tăng giá ngay cả khi Fed duy trì chính sách thắt chặt. Khi đó, vai trò trú ẩn an toàn của vàng vượt lên trên tác động của lãi suất.

=> Có thể bạn quan tâm:
>>> Vì sao nên trữ vàng hoặc USD khi kinh tế bất ổn?
>>> Tỷ giá hối đoái là gì? Cách tính và ảnh hưởng đến nền kinh tế
>>> Lạm phát là gì? Tác động của lạm phát đến tiền và vàng

Vì sao quyết định của Fed ảnh hưởng đến Việt Nam?

Dù không thuộc hệ thống tài chính Mỹ, Việt Nam vẫn chịu ảnh hưởng gián tiếp từ chính sách tiền tệ của Fed thông qua tỷ giá, lãi suất và dòng vốn quốc tế. Khi USD mạnh lên do Fed tăng lãi suất, áp lực lên tỷ giá USD/VND gia tăng. Điều này có thể buộc cơ quan điều hành phải điều chỉnh chính sách nhằm ổn định thị trường ngoại hối.

Lãi suất toàn cầu cao cũng khiến chi phí vốn quốc tế tăng lên, tạo sức ép lên mặt bằng lãi suất trong nước. Đồng thời, dòng vốn ngoại có xu hướng dịch chuyển về Mỹ khi lợi suất hấp dẫn hơn, làm gia tăng biến động trên thị trường chứng khoán và trái phiếu tại các nền kinh tế mới nổi. Vì vậy, các quyết định của Fed không chỉ ảnh hưởng đến Mỹ mà còn định hình môi trường tài chính toàn cầu.

Kết luận

Fed không đơn thuần là ngân hàng trung ương của Hoa Kỳ mà là một trong những trung tâm quyền lực tài chính có ảnh hưởng sâu rộng nhất thế giới. Thông qua việc điều chỉnh lãi suất và định hướng kỳ vọng thị trường, Fed kiểm soát chi phí vốn, tác động đến USD, ảnh hưởng đến giá vàng và chi phối dòng tiền quốc tế. Hiểu rõ cơ chế truyền dẫn chính sách của Fed là điều kiện quan trọng để nhà đầu tư đánh giá biến động tỷ giá, xu hướng vàng và rủi ro trên các thị trường mới nổi trong bối cảnh kinh tế toàn cầu ngày càng liên kết chặt chẽ.

Trong quá trình theo dõi và điều chỉnh danh mục, việc nắm bắt chênh lệch tỷ giá giữa các đồng tiền cũng đóng vai trò quan trọng, đặc biệt với những ai có nhu cầu nắm giữ hoặc giao dịch ngoại tệ. Thay vì tính toán thủ công, bạn có thể sử dụng công cụ chuyển đổi ngoại tệ online để cập nhật nhanh giá trị quy đổi theo thời điểm thực tế. Công cụ này giúp ước tính chính xác số tiền tương ứng khi chuyển đổi giữa VND, USD hoặc các đồng tiền khác, từ đó hỗ trợ bạn đưa ra quyết định linh hoạt và chủ động hơn trong bối cảnh thị trường nhiều biến động.