Vì sao nên trữ vàng hoặc USD khi kinh tế bất ổn?

Khi nền kinh tế bước vào giai đoạn bất ổn, câu hỏi về việc bảo toàn tài sản luôn trở nên cấp thiết. Lạm phát tăng cao, tỷ giá biến động mạnh, thị trường chứng khoán lao dốc hay rủi ro hệ thống ngân hàng đều có thể khiến giá trị tiền tiết kiệm suy giảm nhanh chóng. Trong bối cảnh đó, vàng và USD thường được xem là hai kênh trú ẩn phổ biến.

Tuy nhiên, việc trữ vàng hoặc USD không chỉ xuất phát từ tâm lý đám đông. Đằng sau quyết định này là những cơ sở kinh tế và tài chính có thể lý giải rõ ràng. Hãy cùng Tỷ Giá Mỗi Ngày tìm hiểu rõ hơn trong bài viết dưới đây nhé!

Kinh tế bất ổn ảnh hưởng thế nào đến giá trị tài sản?

Bất ổn kinh tế thường đi kèm với ba yếu tố chính: lạm phát cao, chính sách tiền tệ thay đổi và niềm tin thị trường suy giảm. Lạm phát khiến sức mua của đồng nội tệ giảm dần theo thời gian. Khi chi phí sinh hoạt tăng nhưng thu nhập không tăng tương ứng, giá trị thực của tiền mặt bị bào mòn. Trong khi đó, các quyết định tăng hoặc giảm lãi suất của ngân hàng trung ương có thể làm biến động mạnh thị trường tài chính và tỷ giá. Ở những thời điểm như vậy, dòng tiền thường có xu hướng dịch chuyển sang các tài sản được xem là “trú ẩn an toàn”, trong đó vàng và USD là hai lựa chọn phổ biến nhất.

Vì sao vàng được xem là kênh trú ẩn truyền thống?

Vàng có lịch sử hàng nghìn năm với vai trò lưu trữ giá trị. Không giống tiền pháp định, vàng không thể bị “in thêm” bởi chính phủ. Nguồn cung vàng tăng chậm và phụ thuộc vào hoạt động khai thác thực tế, điều này giúp vàng giữ được tính khan hiếm.

Trong các giai đoạn khủng hoảng tài chính toàn cầu, giá vàng thường tăng khi niềm tin vào hệ thống tiền tệ suy giảm. Nhà đầu tư tìm đến vàng như một cách bảo toàn tài sản trước nguy cơ mất giá của tiền giấy. Ngoài ra, vàng là tài sản hữu hình, không phụ thuộc trực tiếp vào hệ thống ngân hàng. Điều này tạo ra cảm giác an toàn tâm lý trong thời kỳ biến động mạnh. Tuy nhiên, vàng không tạo ra dòng tiền định kỳ và có thể biến động ngắn hạn do hoạt động đầu cơ hoặc thay đổi trong chính sách tiền tệ quốc tế.

Trong cuộc khủng hoảng tài chính toàn cầu năm 2008, giá vàng tăng mạnh trong những năm sau đó khi các ngân hàng trung ương thực hiện nới lỏng tiền tệ quy mô lớn. Chính sách bơm thanh khoản khiến nhiều nhà đầu tư lo ngại về nguy cơ mất giá tiền pháp định, từ đó thúc đẩy nhu cầu tích trữ vàng.

Giai đoạn đại dịch COVID-19 năm 2020 cũng chứng kiến làn sóng tìm kiếm tài sản trú ẩn. Vàng đạt mức đỉnh lịch sử trong bối cảnh lãi suất thấp và các gói kích thích kinh tế khổng lồ được triển khai. Song song đó, USD cũng tăng giá mạnh ở giai đoạn đầu khủng hoảng do dòng vốn toàn cầu quay về các tài sản có tính thanh khoản cao tại Mỹ.

Tại sao nên dữ trữ đô la Mỹ trong thời kỳ khủng hoảng

Đồng USD giữ vị thế đặc biệt trong hệ thống tài chính toàn cầu. Phần lớn giao dịch thương mại quốc tế, dự trữ ngoại hối của các quốc gia và định giá hàng hóa cơ bản đều gắn với đồng đô la Mỹ.

Khi khủng hoảng xảy ra, dòng vốn quốc tế thường quay về Mỹ do quy mô và tính ổn định của nền kinh tế này. Điều đó khiến USD có xu hướng mạnh lên trong nhiều giai đoạn bất ổn. Việc trữ USD có thể giúp phòng ngừa rủi ro mất giá nội tệ, đặc biệt trong các nền kinh tế chịu áp lực lạm phát cao. Tuy nhiên, giá trị USD cũng chịu ảnh hưởng lớn từ chính sách của Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (FED). Khi Mỹ nới lỏng tiền tệ mạnh hoặc lạm phát tại Mỹ gia tăng, sức mạnh của USD có thể suy yếu.

Chu kỳ tăng lãi suất năm 2022 là ví dụ rõ nét. Khi FED nâng lãi suất mạnh, lợi suất trái phiếu Mỹ cao hơn so với nhiều quốc gia khác, khiến USD tăng giá đáng kể. Trong giai đoạn này, nắm giữ USD giúp phòng ngừa rủi ro mất giá nội tệ tại nhiều nền kinh tế. Tuy nhiên, USD cũng chịu ảnh hưởng từ chính sách tiền tệ Mỹ. Nếu kinh tế Mỹ suy yếu và buộc phải nới lỏng tiền tệ mạnh, USD có thể giảm giá trong trung hạn.

So sánh vàng và USD trong bối cảnh bất ổn kinh tế

Nếu xét về bản chất, vàng và USD đại diện cho hai hình thức bảo toàn tài sản khác nhau.

• Vàng là tài sản hữu hình, có giá trị nội tại và ít phụ thuộc vào một quốc gia cụ thể. Trong khi đó, USD là tiền pháp định nhưng được hỗ trợ bởi quy mô kinh tế và vị thế tài chính toàn cầu của Mỹ.
• Vàng thường tăng giá khi niềm tin vào tiền tệ suy giảm nghiêm trọng. Ngược lại, USD mạnh lên khi dòng vốn tìm kiếm sự ổn định trong hệ thống tài chính Mỹ.

Do đó, hiệu quả của từng kênh phụ thuộc vào loại khủng hoảng đang diễn ra. Nếu rủi ro đến từ lạm phát nội địa hoặc mất giá nội tệ, USD có thể phát huy lợi thế. Nếu khủng hoảng mang tính toàn cầu và niềm tin vào tiền pháp định suy yếu, vàng thường được ưu tiên hơn.

Có nên trữ vàng hoặc USD thay vì giữ tiền mặt?

Tiền mặt mang lại tính thanh khoản cao nhất, nhưng lại dễ mất giá khi lạm phát kéo dài. Trong môi trường kinh tế ổn định, tiền mặt là công cụ quản lý chi tiêu hiệu quả. Tuy nhiên, khi lạm phát tăng cao hoặc tỷ giá biến động mạnh, việc chỉ nắm giữ tiền mặt có thể khiến giá trị tài sản suy giảm thực tế.

Vì vậy, nhiều chuyên gia tài chính khuyến nghị không nên tập trung toàn bộ tài sản vào một kênh duy nhất. Việc kết hợp giữa tiền mặt, vàng và USD giúp cân bằng giữa thanh khoản, khả năng chống lạm phát và phòng ngừa rủi ro tỷ giá.

Chiến lược phân bổ tài sản trong thời kỳ bất ổn

Thay vì đặt câu hỏi nên trữ vàng hay USD, cách tiếp cận thận trọng hơn là xác định tỷ lệ phân bổ phù hợp. Việc dữ trữ tài sản thông qua hình thức mua vàng hoặc USD là việc hoàn toàn nên làm trong bối cảnh kinh tế suy thoái. Tuy nhiên, để chủ động bảo vệ giá trị tài sản, bạn nên theo dõi thường xuyên tỷ giá đô la Mỹ mới nhất hôm nay cùng với diễn biến giá vàng mỗi ngày. Việc cập nhật kịp thời những biến động này sẽ giúp bạn đưa ra quyết định mua bán hợp lý và hạn chế rủi ro không cần thiết.. Tỷ lệ phân bổ tài sản cụ thể phụ thuộc vào mục tiêu tài chính, độ tuổi, nghĩa vụ tài chính và mức chấp nhận rủi ro của mỗi người. Quan trọng nhất là tránh tâm lý chạy theo đám đông khi thị trường biến động mạnh.

• Một phần tiền mặt đảm bảo chi tiêu ngắn hạn.
• Một phần USD giúp phòng ngừa rủi ro tỷ giá
• Một phần vàng hỗ trợ bảo toàn giá trị dài hạn.

Kết luận

Việc trữ vàng hoặc USD khi kinh tế bất ổn không chỉ là phản ứng tâm lý mà còn dựa trên những nguyên tắc tài chính rõ ràng. Vàng giúp lưu trữ giá trị dài hạn, trong khi USD đóng vai trò quan trọng trong hệ thống tiền tệ toàn cầu và có thể phòng ngừa rủi ro mất giá nội tệ. Tuy nhiên, không có tài sản nào hoàn toàn miễn nhiễm với biến động. Quyết định hiệu quả nhất thường không nằm ở việc chọn một kênh duy nhất, mà ở cách phân bổ hợp lý để cân bằng rủi ro và bảo toàn giá trị tài sản trong dài hạn.

Trong quá trình theo dõi và điều chỉnh danh mục, việc nắm bắt chênh lệch tỷ giá giữa các đồng tiền cũng đóng vai trò quan trọng, đặc biệt với những ai có nhu cầu nắm giữ hoặc giao dịch ngoại tệ. Thay vì tính toán thủ công, bạn có thể sử dụng công cụ chuyển đổi ngoại tệ online để cập nhật nhanh giá trị quy đổi theo thời điểm thực tế. Công cụ này giúp ước tính chính xác số tiền tương ứng khi chuyển đổi giữa VND, USD hoặc các đồng tiền khác, từ đó hỗ trợ bạn đưa ra quyết định linh hoạt và chủ động hơn trong bối cảnh thị trường nhiều biến động.